Công nghệ thu thập, xử lý, khai thác dữ liệu viễn thông, viễn thám nằm trong danh mục 70 công nghệ cao được Chính phủ ưu tiên đầu tư phát triển.
Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng vừa ký ban hành Quyết định số 23/2026/QĐ-TTg, chính thức thông qua Danh mục công nghệ cao được ưu tiên đầu tư phát triển và Danh mục sản phẩm công nghệ cao được khuyến khích phát triển.
Công nghệ viễn thám nằm trong nhóm 70 công nghệ cao ưu tiên phát triển. Ảnh: VGP.
Theo Quyết định mới được phê duyệt, có 70 công nghệ cao nằm trong danh mục ưu tiên đầu tư phát triển. Trong nhóm giải pháp kỹ thuật số, nhà nước đặc biệt ưu tiên các công nghệ tiên tiến như: trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), công nghệ chuỗi khối (Blockchain), công nghệ lượng tử và Internet vạn vật (IoT).
Bên cạnh đó, các giải pháp tính toán nền tảng bao gồm tính toán đám mây, tính toán biên, tính toán phân tán và tính toán hiệu năng cao cũng được chú trọng đầu tư.
Không chỉ giới hạn ở công nghệ số, danh mục còn hướng tới mục tiêu phát triển bền vững và ứng phó với biến đổi khí hậu bằng cách ưu tiên các công nghệ năng lượng tái tạo, năng lượng sạch và hệ thống lưu trữ năng lượng tiên tiến. Đặc biệt, công nghệ quan trắc, dự báo và cảnh báo sớm thiên tai tích hợp trí tuệ nhân tạo theo thời gian thực cùng với công nghệ vi sinh thế hệ mới được ưu tiên phát triển để làm nền tảng cho các nghiên cứu ứng dụng thực tiễn.
Đáng chú ý, công nghệ viễn thám – vốn được xem là “đôi mắt trên không gian” đã được đặt ngang hàng với các công nghệ lõi này.
Viễn thám ngày nay không còn dừng lại ở việc thu nhận hình ảnh vệ tinh, mà đã trở thành hệ sinh thái dữ liệu quy mô lớn, kết hợp chặt chẽ với AI và phân tích dữ liệu để tạo ra các mô hình dự báo, giám sát theo thời gian thực. Từ quản lý tài nguyên, giám sát môi trường đến cảnh báo thiên tai, công nghệ này đang chứng minh giá trị trong nhiều lĩnh vực thiết yếu.
Việc được đưa vào danh mục ưu tiên đồng nghĩa với việc viễn thám sẽ có thêm cơ hội tiếp cận nguồn lực đầu tư, cơ chế chính sách thuận lợi và môi trường thử nghiệm rộng mở hơn. Đây là nền tảng quan trọng để Việt Nam nâng cao năng lực làm chủ công nghệ, giảm phụ thuộc vào dữ liệu và nền tảng nước ngoài.
Đi đôi với các giải pháp nền tảng, Chính phủ cũng cụ thể hóa 100 sản phẩm công nghệ cao được khuyến khích phát triển, trải rộng trên nhiều lĩnh vực.
Trong lĩnh vực phần mềm và giáo dục thông minh, các sản phẩm được khuyến khích phát triển gồm hệ thống, thiết bị, phần mềm nhận dạng, phân tích, dự báo, điều khiển dựa trên AI và dữ liệu lớn; nền tảng hỗ trợ nghiên cứu AI; phần mềm cá nhân hóa lộ trình học tập; cùng các hệ thống và thiết bị giáo dục thông minh phục vụ mô hình STEAM.
Tiếp đến là các sản phẩm thuộc lĩnh vực tự động hóa và giao thông xanh. Trong lĩnh vực này, nhà nước tập trung phát triển phương tiện bay không người lái và các loại phương tiện giao thông sử dụng năng lượng mới, đảm bảo tính thân thiện với môi trường.
Viễn thám kết hợp với AI và phân tích dữ liệu để tạo ra các mô hình dự báo, giám sát theo thời gian thực. Ảnh: NRSD.
Về y tế, dược phẩm và nông nghiệp, nhà nước khuyến khích việc nghiên cứu thuốc sinh học ứng dụng trong y – dược và nông nghiệp, vaccine, sinh phẩm y tế và các loại sinh phẩm chẩn đoán tiên tiến thế hệ mới.
Quyết định số 23/2026/QĐ-TTg sẽ chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026, thay thế hoàn toàn Quyết định số 38/2020/QĐ-TTg trước đây. Để đảm bảo tính liên tục cho các dự án, những tổ chức đã được cấp Giấy chứng nhận hoặc văn bản công nhận theo quy định cũ vẫn sẽ được tiếp tục áp dụng cơ chế đến khi hết thời hạn ghi trên giấy tờ đã cấp.
Nhằm đảm bảo các chính sách luôn bám sát thực tiễn bối cảnh kinh tế – xã hội, Chính phủ giao Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp chặt chẽ với các bộ, cơ quan liên quan để định kỳ tổ chức rà soát, đánh giá. Từ những kết quả này, Bộ sẽ tham mưu, trình Thủ tướng Chính phủ xem xét ban hành và liên tục cập nhật, sửa đổi các danh mục công nghệ và sản phẩm để đáp ứng kịp thời xu hướng phát triển từng giai đoạn.
