UBND tỉnh Gia Lai vừa có quyết định thành lập Ban Quản lý Vườn Quốc gia Konkakinh, trên cơ sở nhập 3 đơn vị cùng làm nhiệm vụ quản lý, bảo vệ rừng đặc dụng.
Thành lập “siêu” ban quản lý rừng
Theo quyết định của UBND tỉnh Gia Lai về việc thành lập Ban Quản lý Vườn Quốc gia Konkakinh, có 3 đơn vị cùng làm một nhiệm vụ là quản lý, bảo vệ rừng đặc dụng trên địa bàn tỉnh sẽ được sáp nhập nguyên trạng với tên gọi mới là Ban Quản lý Vườn Quốc gia Konkakinh.
Cây đa di sản tại Vườn Quốc gia Konkakinh. Ảnh: Đăng Lâm.
Ba đơn vị được sáp nhập gồm Ban Quản lý Rừng đặc dụng An Toàn đang quản lý 25.189 ha (trong đó rừng tự nhiên 23.750 ha rừng trồng 6,16ha), Ban Quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Konchưrăng đang quản lý 15.526 ha (rừng tự nhiên chiếm 15.270 ha), cả 2 đơn vị này hiện đang thuộc Sở Nông nghiệp và môi trường tỉnh Gia Lai quản lý. Đơn vị thứ 3 là Vườn Quốc gia Konkakinh (do UBND tỉnh Gia Lai quản lý) hiện đang quản lý khoảng 41.914 ha, trong đó rừng tự nhiên có 39.310 ha, rừng trồng 195,58 ha, đất chưa có rừng là 2.408 ha. Sau khi sáp nhập, Ban Quản lý Vườn Quốc gia Konkakinh (thuộc UBND tỉnh Gia Lai quản lý) sẽ có diện tích rừng và đất lâm nghiệp lên đến hơn 82.600 ha, gồm 78.531 ha rừng tự nhiên, 201,74 ha rừng trồng và 4.097,57 ha đất chưa có rừng.
Con số này vẫn chưa dừng lại ở đây, bởi có trên 23.058 ha của 2 đơn vị là Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Trạm Lập và Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Đăk Roong vừa được chuyển từ rừng sản xuất sang rừng đặc dụng. Sau khi tiếp nhận diện tích này, Ban Quản lý Vườn Quốc gia Konkakinh sẽ quản lý khoảng 105.700 ha, gần bằng 115.545 ha mà Vườn Quốc gia Yok Đôn đang quản lý, trở thành một trong nhưng khu rừng đặc dụng có diện tích lớn nhất Việt Nam.
Sau khi 3 đơn vị sáp nhập, Ban Quản lý Vườn Quốc gia Konkakinh sẽ là đơn vị sự nghiệp công lập, thuộc sự quản lý trực tiếp của UBND tỉnh Gia Lai. Theo đó đơn vị sẽ tự đảm bảo một phần chi thường xuyên, có tư cách pháp nhân, có con dấu và tài khoản riêng, trụ sở chính đặt tại Vườn Quốc gia Konkakinh cũ thuộc xã Ayun, tỉnh Gia Lai.
Ưu tiên lực lượng trực tiếp giữ rừng
Đề án sáp nhập 3 đơn vị nói trên được xuất phát từ sự chỉ đạo của Trung ương về sắp xếp, tổ chức bộ máy theo phương châm “Tinh – Gọn- Mạnh – Hiệu năng – Hiệu lực – Hiệu quả”.
Kiểm tra hiện trạng rừng Vườn Quốc gia Konkakinh. Ảnh: Đăng Lâm.
Theo đó, việc gom 3 đầu mối về một đơn vị giúp giảm bớt nhân sự trùng lặp ở các vị trí hành chính, kế toán. Khoản chi cho những vị trí dôi dư kể trên sẽ được đầu tư cho lực lượng trực tiếp tham gia công tác giữ rừng tại hiện trường. Đây là lực lượng mà từ trước đến nay luôn được xem là thiệt thòi, bởi họ phải thường xuyên xa nhà, công tác trong môi trường đặc thù, đối diện với nhiều rủi ro bởi thiên tai, và bởi sự liều lĩnh và manh động từ phía những đối tượng phá rừng.
Trách nhiệm và rủi ro quá lớn, trong khi thu nhập thì được xem là chưa tương xứng. Điều này thể hiện rõ qua việc từ nhiều năm nay, có không ít cán bộ tham gia trực tiếp làm công tác giữ rừng làm đơn xin thôi việc. Việc có những đãi ngộ đối với lực lượng này được xem là động thái tích cực và kịp thời, giúp anh em yên tâm công tác, và giúp cho những cánh rừng nơi đây có thêm sự bình yên.
Việc tinh gọn bộ máy như trên còn tạo sự thống nhất trong việc quản lý trọn vẹn một hệ sinh thái rừng vốn rất đa dạng của đơn vị quản lý, đồng thời tạo thuận lợi cho công tác quy hoạch, bảo tồn, phòng cháy chữa cháy rừng và ứng dụng khoa học công nghệ trong việc quản lý, bảo vệ và khai thác tài nguyên rừng.
Về cơ cấu tổ chức, Ban Quản lý Vườn Quốc gia Konkakinh (sau sáp nhập) sẽ có giám đốc và không quá 3 phó giám đốc, với 3 phòng chuyên môn gồm Tổ chức – Hành chính, Kế hoạch – Tài chính, Khoa học và Hợp tác quốc tế. Đồng thời có 3 trung tâm trực thuộc gồm Trung tâm Cứu hộ, bảo tồn và phát triển sinh vật, Trung tâm Giáo dục môi trường và Du lịch sinnh thái, Trung tâm Quản lý – bảo vệ rừng là đơn vị trực tiếp đảm nhiệm công tác tuần tra, bảo vệ rừng trên toàn lâm phần.
Một cá thể rùa quý hiếm đang được chăm sóc tại Trung tâm Cứu hộ, bảo tồn và phát triển sinh vật (Vườn Quốc gia Konkakinh). Ảnh: Đăng Lâm.
Với cơ cấu tổ chức như trên, Ban Quản lý Vườn Quốc gia Konkakinh có trách nhiệm xây dựng đề án vị trí việc làm, phương án tự chủ tài chính giai đoạn 2026-2030, đề án sắp xếp kiện toàn 3 trung tâm trực thuộc, đồng thời chủ trì phối hợp với các sở, ngành liên quan hoàn thiện hồ sơ điều chỉnh ranh giới Vườn Quốc gia Konkakinh, trong đó có việc tiếp nhận thêm 23.058,5 ha diện tích vừa chuyển loại rừng từ rừng sản xuất sang rừng đặc dụng.
Việc sáp nhập 3 đơn vị quản lý rừng đặc dụng nêu trên, ngoài những thuận lợi thì cũng có không ít thách thức khi vận hành một đơn vị có quy mô quản lý lớn, diện tích trải dài trên nhiều khu vực địa lý với địa hình phức tạp, giao thông khó khăn, sự khác biệt về hiện trạng rừng, tập quán sản xuất, mức độ phức tạp về vi phạm lâm luật giữa các khu vực… Theo đó rất dễ phát sinh “khoảng trống quản lý” nếu không có sự tổ chức hợp lý hệ thống trạm cũng như lực lượng tại chỗ.
Sau khi đi vào vận hành, Ban Quản lý Vườn Quốc gia Konkakinh đặt mục tiêu đẩy mạnh chuyển đổi số trong lâm nghiệp như đồng bộ hóa việc sử dụng các phần mềm FRMS 4.0 (theo dõi diễn biến rừng), SMART (tuần tra, bảo vệ rừng), hệ thống chi trả dịch vụ môi trường rừng v5PFES trên toàn bộ diện tích quản lý…
