Ứng dụng ‘bẫy ảnh’ tại Mỹ Sơn giúp đánh giá khoa học động vật hoang dã, bảo vệ di sản theo khuyến nghị của UNESCO và IUCN.
Theo cách tiếp cận bảo tồn di sản thế giới hiện đại của UNESCO và Tổ chức Bảo tồn thiên nhiên Quốc tế (IUCN), việc bảo vệ các giá trị nổi bật toàn cầu không chỉ dừng lại ở bảo tồn các yếu tố kiến trúc – khảo cổ hữu hình, mà còn bao gồm việc duy trì tính toàn vẹn của toàn bộ bối cảnh cảnh quan – sinh thái gắn liền với di sản. Trong đó, hệ sinh thái rừng và các thành phần đa dạng sinh học, đặc biệt là động vật hoang dã, được xem là những chỉ thị quan trọng phản ánh mức độ nguyên vẹn của môi trường sống và sự ổn định của các quá trình sinh thái tự nhiên.
Toàn cảnh Khu di sản Mỹ Sơn. Ảnh: BQL.
Khu bảo vệ cảnh quan di tích Mỹ Sơn nằm bao quanh vùng lõi di tích, được xác lập và quản lý như một vùng đệm sinh thái. Khu vực này giữ vai trò quan trọng trong việc giảm thiểu các tác động tiêu cực từ bên ngoài, duy trì tính liên tục của cảnh quan và hỗ trợ bảo tồn lâu dài các giá trị nổi bật toàn cầu của Di sản văn hóa thế giới Mỹ Sơn theo các khuyến nghị của UNESCO. Quần thể di tích Mỹ Sơn chỉ có thể được bảo tồn bền vững khi khu vực rừng bao quanh vẫn duy trì được cấu trúc, chức năng và giá trị sinh học cốt lõi.
Thực hiện kế hoạch thiết lập hệ thống bẫy ảnh phục vụ công tác giám sát đa dạng sinh học, từ cuối tháng 11.2025, Ban quản lý (BQL) Khu bảo vệ cảnh quan Mỹ Sơn đã phối hợp với BQL Rừng đặc dụng thành phố Đà Nẵng tổ chức khảo sát, lắp đặt 30 thiết bị bẫy ảnh tại tất cả các tiểu khu trong rừng hơn 1.160ha. Hoạt động giám sát được duy trì liên tục trong nhiều tháng, bảo đảm bao quát các giai đoạn hoạt động khác nhau của động vật theo mùa và theo thời gian trong ngày.
Triển khai ứng dụng bẫy ảnh tại lâm phận Khu bảo vệ cảnh quan Mỹ Sơn. Ảnh: BQLMS.
Kết quả ghi nhận sự hiện diện của 27 loài động vật hoang dã, thuộc nhiều nhóm phân loại khác nhau, bao gồm các loài nguy cấp theo IUCN và các loài thuộc Nhóm IIB theo quy định của pháp luật Việt Nam. Qua đó cho thấy khu rừng Mỹ Sơn vẫn duy trì được nền tảng sinh thái quan trọng và mức độ đa dạng sinh học đáng kể so với quy mô diện tích.
Bẫy ảnh là phương pháp giám sát động vật hoang dã không xâm lấn. Phương pháp này cho phép ghi nhận một cách khách quan sự hiện diện của các loài, tần suất hoạt động và mô hình phân bố không gian, đặc biệt hiệu quả đối với các loài thú nhút nhát, có tập tính hoạt động về đêm. Việc ứng dụng hệ thống bẫy ảnh không chỉ phục vụ nghiên cứu mà còn đóng vai trò như “mắt thần” hỗ trợ lực lượng bảo vệ rừng phát hiện những biến động bất thường, từ đó đưa ra giải pháp kịp thời.
Thông qua giám sát bẫy ảnh ghi nhận sự xuất hiện của các động vật hoang dã tại Khu bảo vệ cảnh quan Mỹ Sơn. Ảnh: BQLMS
Theo ông Nguyễn Công Khiết, Giám đốc BQL Di sản văn hóa thế giới Mỹ Sơn, trong bối cảnh công tác bảo vệ rừng ngày càng đứng trước nhiều thách thức, việc ứng dụng khoa học – công nghệ vào quản lý tài nguyên rừng đang trở thành xu hướng tất yếu. BQL Mỹ Sơn chú trọng công tác chuyển giao công nghệ như phần mềm quản lý tuần tra Smart, hệ thống định vị, thiết bị hỗ trợ giám sát, camera bẫy ảnh…
Trong thời gian tới, BQL sẽ tiếp tục mở rộng hợp tác với các tổ chức Quốc tế về Bảo tồn thiên nhiên nhằm cập nhật những công nghệ hiện đại. Nhiều giải pháp công nghệ tiên tiến dự kiến sẽ được đưa vào thử nghiệm và áp dụng thực tế như flycam giám sát rừng, thiết bị bay không người lái (UAV), hệ thống tự động phát hiện cháy rừng… qua đó góp phần nâng cao hiệu quả quản lý tài nguyên, hỗ trợ mạnh mẽ cho công tác bảo vệ rừng và bảo tồn đa dạng sinh học tại Mỹ Sơn.
Theo nongnghiepmoitruong.vn
