Lan tỏa mạnh mẽ thông điệp bảo vệ động vật hoang dã và nguồn lợi thủy sản

Ngày 16/3/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Bộ Công an tổ chức Hội nghị tổng kết và triển khai một số nội dung phối hợp giữa hai Bộ trong công tác bảo vệ động vật hoang dã và nguồn lợi thủy sản.

Hội nghị do các đồng chí Trần Đức Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường; Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng; và Thượng tướng, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an Nguyễn Văn Long đồng chủ trì.

Tham dự hội nghị có Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành và Nguyễn Quốc Trị; Thiếu tướng Thân Văn Hải, Cục trưởng Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường (Bộ Công an); cùng đại diện Giáo hội Phật giáo Việt Nam gồm Trưởng lão Hòa thượng Thích Thanh Nhiễu, Ủy viên Thường trực Hội đồng Chứng minh, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Trị sự và Thượng tọa Thích Đức Thiện, Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam.

Hội nghị còn có sự tham dự của lãnh đạo, đại diện Văn phòng Chính phủ, Bộ Công Thương, Bộ Y tế, Bộ Quốc phòng, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân tối cao cùng nhiều cơ quan liên quan. Chương trình được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến tới 34 tỉnh, thành phố và các xã, phường trọng điểm về công tác bảo vệ động vật hoang dã và nguồn lợi thủy sản.

Siết chặt phối hợp bảo vệ động vật hoang dã và nguồn lợi thủy sản

Phát biểu tại hội nghị, Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Thứ trưởng Bộ Công an cho biết, lãnh đạo Đảng và Nhà nước, Bộ Công an luôn quán triệt quan điểm phát triển kinh tế phải hài hòa với thiên nhiên, không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế đơn thuần. Đồng thời, văn kiện Đại hội XIV của Đảng xác định bảo vệ môi trường được đặt ngang hàng với phát triển kinh tế – xã hội và trở thành một trong ba trụ cột của phát triển bền vững.

Từ định hướng đó, việc bảo vệ môi trường sinh thái, môi trường rừng, thủy lợi, nguồn lợi thủy sản và bảo tồn đa dạng sinh học không chỉ đơn thuần là bảo vệ các loài chim, cá trong tự nhiên, mà còn gắn với bảo vệ an ninh môi trường, an ninh con người và sự sống còn của các thế hệ tương lai.

Thực hiện chủ trương của Trung ương, ngày 17/10/2025, Bộ Công an và Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ký Kế hoạch số 628 về phối hợp tuyên truyền, đấu tranh, xử lý nhằm ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến bảo vệ loài động vật hoang dã và bảo vệ nguồn lợi thủy sản.

Sau hơn bốn tháng triển khai, với sự vào cuộc của các đơn vị chức năng thuộc hai bộ cùng 34 địa phương, công tác phối hợp bước đầu tạo chuyển biến tích cực về nhận thức trong xã hội đối với việc bảo vệ nguồn lợi thủy sản và các loài động vật hoang dã.

Lãnh đạo hai Bộ đánh giá cao những kết quả mà hai ngành và các địa phương đã đạt được trong thời gian qua. Tuy nhiên, bên cạnh đó, một số nội dung của kế hoạch vẫn chưa đạt được như kỳ vọng.

Theo định hướng chỉ đạo trong thời gian tới, hai bộ thống nhất tiếp tục siết chặt kỷ cương, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm nhằm tạo tính răn đe và cảnh tỉnh. Đồng thời kiên quyết ngăn chặn tình trạng xâm phạm đa dạng sinh học, thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ, hiệu quả và sâu rộng hơn giữa các lực lượng chức năng.

Hội nghị lần này tập trung đánh giá toàn diện hơn bốn tháng triển khai Kế hoạch 628, làm rõ những kết quả đạt được, các nội dung chưa đạt được cũng như nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế. Trên cơ sở đó, các bên sẽ đề ra những chỉ đạo quyết liệt hơn cho giai đoạn tiếp theo.

Hàng trăm nghìn người dân được tiếp cận thông tin

Theo báo cáo tại hội nghị, sau gần 3 tháng triển khai Kế hoạch số 628 của Bộ Công an và Bộ Nông nghiệp và Môi trường về phối hợp tuyên truyền, đấu tranh và xử lý các hành vi vi phạm liên quan đến bảo vệ động vật hoang dã và nguồn lợi thủy sản, công tác phối hợp giữa các lực lượng từ Trung ương đến địa phương đã đạt nhiều kết quả tích cực.

Hàng trăm nghìn lượt người dân đã được tiếp cận thông tin tuyên truyền; hàng nghìn tổ chức, cá nhân ký cam kết không săn bắt, buôn bán động vật hoang dã và không sử dụng ngư cụ cấm.

Việc triển khai kế hoạch đã góp phần lan tỏa mạnh mẽ thông điệp “Không săn bắt – Không tiêu thụ – Bảo vệ động vật hoang dã, chim di cư và nguồn lợi thủy sản”, từng bước nâng cao nhận thức cộng đồng, thúc đẩy trách nhiệm xã hội trong bảo vệ thiên nhiên và đa dạng sinh học, đồng thời góp phần ngăn chặn, giảm thiểu các hành vi vi phạm.

Để triển khai kế hoạch, công tác chỉ đạo và kiểm tra được thực hiện đồng bộ với hệ thống văn bản chỉ đạo từ Trung ương đến địa phương được ban hành đầy đủ, kịp thời. Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường đã ban hành 2 văn bản gửi các bộ, ngành; 9 báo cáo tiến độ; 3 điện mật và 8 văn bản chỉ đạo địa phương triển khai thực hiện kế hoạch.

Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm tham mưu ban hành 30 văn bản gửi các bộ, ngành và địa phương, đồng thời đề xuất xây dựng, sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý liên quan đến bảo vệ động vật hoang dã và nguồn lợi thủy sản.

Ở địa phương, 33/34 tỉnh, thành phố đã ban hành kế hoạch triển khai; 32/34 tỉnh, thành phố thành lập ban chỉ đạo liên ngành, bảo đảm sự phối hợp giữa lực lượng công an, kiểm lâm và các cơ quan liên quan.

Các đơn vị thuộc hai Bộ cũng thường xuyên theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc triển khai tại địa phương, kịp thời tổng hợp, báo cáo tiến độ và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc. Qua công tác giám sát và đánh giá, sự phối hợp giữa các lực lượng chức năng ngày càng chặt chẽ, góp phần nâng cao hiệu quả phòng ngừa, phát hiện và xử lý vi phạm.

Phát hiện gần 1.800 vụ vi phạm

Song song với công tác tuyên truyền, các lực lượng chức năng tăng cường thu thập thông tin, xác định các điểm nóng vi phạm để chủ động triển khai biện pháp nghiệp vụ, phục vụ công tác tuần tra, kiểm tra và xử lý.

Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường đã thu thập thông tin về 912 tổ chức, cá nhân liên quan đến hoạt động bảo tồn, nuôi nhốt động vật hoang dã có dấu hiệu vi phạm; đồng thời rà soát 23 hội, nhóm trên không gian mạng có dấu hiệu rao bán động vật hoang dã và thủy sản nguy cấp, quý hiếm.

Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm xác định 31 điểm nóng và 211 đối tượng, cơ sở có dấu hiệu vi phạm liên quan đến săn bắt, buôn bán, vận chuyển và nuôi nhốt động vật hoang dã trái pháp luật. Trong khi đó, Cục Thủy sản và Kiểm ngư xác định 10 địa phương có nguy cơ cao sử dụng ngư cụ cấm và 8 địa phương có nguy cơ sử dụng xung điện, chất nổ trong khai thác thủy sản, làm cơ sở tăng cường kiểm tra và xử lý vi phạm.

Một trong những nhiệm vụ được các cơ quan chức năng chú trọng là đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng với nhiều hình thức đa dạng.

Ở cấp Trung ương, các cơ quan chức năng đã phối hợp với các cơ quan báo chí xây dựng và phát sóng nhiều phóng sự, chuyên đề; cung cấp thông tin để đăng tải hàng trăm tin, bài phản ánh công tác kiểm tra, xử lý vi phạm và bảo vệ động vật hoang dã.

Cùng với đó, 26.847 tờ rơi đã được in và phát hành; 35 hội nghị, hội thảo, tập huấn được tổ chức; 349 tổ chức, hộ gia đình và cá nhân ký cam kết không bẫy bắt, buôn bán động vật hoang dã và không sử dụng ngư cụ cấm.

Tại địa phương, các cơ quan báo chí, truyền hình và nền tảng truyền thông đã thực hiện 170 phóng sự, 1.455 tin, bài; tổ chức 6.062 đợt tuyên truyền với 298.708 lượt người tham gia; phát hành 79.171 tờ rơi, tài liệu; đồng thời 4.782 tổ chức, hộ gia đình và cá nhân ký cam kết không săn bắt, buôn bán động vật hoang dã và không sử dụng ngư cụ cấm.

Nhờ đó, nhận thức của người dân về giá trị của đa dạng sinh học và động vật hoang dã đã có chuyển biến tích cực. Nhiều cá nhân đã tự nguyện giao nộp động vật hoang dã cho cơ quan chức năng để thả về môi trường tự nhiên. Trên cơ sở thông tin thu thập và các điểm nóng đã xác định, lực lượng công an, kiểm lâm, kiểm ngư và các cơ quan chức năng tại địa phương đã tổ chức nhiều đợt tuần tra, kiểm tra tại các khu vực trọng điểm.

Từ ngày 17/10 đến 31/12/2025, các lực lượng chức năng đã phát hiện và xử lý 1.784 vụ vi phạm pháp luật liên quan đến bảo vệ động vật hoang dã và nguồn lợi thủy sản.

Trong đó: Khu vực phía Bắc: 579 vụ (32,45%), chủ yếu liên quan đến nuôi nhốt động vật hoang dã, chim cảnh và khai thác thủy sản mang tính tận diệt. Khu vực miền Trung: 706 vụ (39,74%), chủ yếu liên quan đến săn bắt, buôn bán động vật hoang dã và tận diệt chim trời. Khu vực phía Nam và Tây Nguyên: 499 vụ (27,97%), chủ yếu liên quan đến nuôi nhốt, buôn bán các loài cự đà Nam Mỹ, chim cảnh và khai thác thủy sản tận diệt.

Một số địa phương đạt kết quả tích cực trong triển khai kế hoạch như Nghệ An, Quảng Ninh, Cà Mau, Hải Phòng, Tuyên Quang và Cao Bằng.

5 nhiệm vụ phối hợp trong thời gian tới

Trong thời gian tới, Bộ Công an và Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục tăng cường phối hợp với các bộ, ngành, địa phương và các tổ chức xã hội nhằm nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ động vật hoang dã, chim di cư và nguồn lợi thủy sản.

Các nhiệm vụ trọng tâm gồm: tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng; đa dạng hóa các hình thức truyền thông, tăng cường phối hợp với báo chí, truyền hình và nền tảng truyền thông số để lan tỏa thông điệp “không săn bắt – không tiêu thụ – bảo vệ động vật hoang dã, chim di cư và nguồn lợi thủy sản”.

Thứ hai, tăng cường kiểm tra, tuần tra và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Các lực lượng công an, kiểm lâm, kiểm ngư và cơ quan chức năng tại địa phương sẽ tổ chức các đợt cao điểm kiểm tra tại các khu vực có nguy cơ cao; kiên quyết xử lý các hành vi săn bắt, buôn bán, vận chuyển, nuôi nhốt động vật hoang dã trái phép và sử dụng ngư cụ cấm.

Thứ ba, nâng cao hiệu quả phối hợp liên ngành và liên tỉnh; tăng cường chia sẻ thông tin, phối hợp điều tra và xử lý các vụ việc phức tạp, từng bước hình thành các chuyên án đấu tranh với các đường dây buôn bán động vật hoang dã hoạt động có tổ chức.

Thứ tư, tăng cường giám sát và xử lý vi phạm trên không gian mạng; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong phát hiện và xử lý các hành vi rao bán, vận chuyển động vật hoang dã và thủy sản nguy cấp, quý hiếm trên các nền tảng mạng xã hội và thương mại điện tử.

Thứ năm, tiếp tục rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách và hành lang pháp lý nhằm nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và bảo đảm tính răn đe trong xử lý các hành vi vi phạm.