Trong một thế giới đang ngày càng gia tăng sự bất ổn, hàng loạt thành công trong nỗ lực toàn cầu vì môi trường cho thấy các quốc gia vẫn có thể tiếp tục hợp tác để hướng tới một tương lai bền vững hơn.
Đây là thông điệp được nêu tại Kỳ họp thứ 6 Hội đồng Môi trường Liên hợp quốc (UNAE-6), cơ quan ra quyết định quan trọng nhất thế giới về vấn đề môi trường, diễn ra tại Nairobi (Kenya), từ ngày 26/2 đến 1/3. Hội đồng Môi trường Liên hợp quốc là cơ quan có quyền ra quyết định cao nhất về môi trường, bao gồm tất cả 193 Quốc gia Thành viên Liên hợp quốc. Hội đồng họp hai năm một lần để điều chỉnh chính sách môi trường toàn cầu và xác định các công việc của Chương trình Môi trường Liên hợp quốc (UNEP).
Hợp tác xuyên suốt 60 năm
Trong khuôn khổ Kỳ họp lần thứ 6 Hội đồng Môi trường Liên hợp quốc (UNAE-6), Hội đồng đã lần đầu tổ chức ngày cho các Hiệp định Môi trường Đa phương (MEA).
Trong đó, nhiều hiệp định đã được ký kết từ thời kỳ đầu của phong trào môi trường toàn cầu vào cuối những năm 1960-1970, bao gồm Công ước về cấm buôn bán các loài động vật hoang dã và có nguy cơ tuyệt chủng. Hiệp định này đã giúp bảo vệ các loài động vật có nguy cơ tuyệt chủng, hạn chế ô nhiễm hóa chất và khôi phục lỗ thủng tầng ozone, cùng nhiều vấn đề khác.
Một trong những Hiệp định Môi trường Đa phương lớn nhất và quan trọng nhất là Nghị định thư Montreal – hiệp ước đầu tiên đạt được sự phê chuẩn toàn cầu. Được thông qua vào năm 1987, Nghị định thư Montreal đang giúp thế giới thu hẹp và khôi phục những lỗ hổng trên tầng ozone.
Một loạt hiệp định khác, như công ước Basel, Rotterdam và Stockholm, hiện đang đóng vai trò quan trọng trong hạn chế ô nhiễm môi trường, bao gồm cả ô nhiễm các hoá chất độc hại.
Dù tập trung vào những chủ đề khác nhau nhưng các thoả thuận trên đều được xây dựng nhằm giải quyết những thách thức môi trường cấp bách nhất trên toàn thế giới. Để giải quyết các cuộc khủng hoảng bao gồm biến đổi khí hậu, suy giảm tự nhiên, mất đa dạng sinh học, ô nhiễm và rác thải, các quốc gia cần phối hợp cùng nhau.
Leila Benali, Chủ tịch UNEA-6 và Bộ trưởng Chuyển đổi Năng lượng và Phát triển Bền vững của Morocco, cho biết: “Sự đa dạng trong quan điểm và cách nhìn nhận là thế mạnh của chúng ta. Chúng ta hãy để tinh thần của chủ nghĩa đa phương dẫn dắt các hành động sắp tới”.
Theo nghiên cứu của Liên hợp quốc, các thách thức môi trường và khí hậu đang ngày càng trầm trọng. Trong đó, nhiệt độ toàn cầu tiếp tục đạt mức cao kỷ lục vào năm 2023, hàng trăm nghìn sinh vật trên trái đất đang đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng và số người thiệt mạng vì ô nhiễm hàng năm đã tăng lên hàng triệu người.
Trước thực trạng này, bà Inger Andersen, Giám đốc Điều hành Chương trình Môi trường Liên hợp quốc (UNEP) nhận xét: “Cuộc khủng hoảng khí hậu vẫn đang tiếp tục trầm trọng hơn trên khắp hành tinh. Chúng ta phải làm nhiều hơn nữa. Mọi giải pháp chỉ có thể được thực hiện khi cả thế giới đoàn kết cùng nhau”.
Kỳ họp thứ 6 Hội đồng Môi trường Liên hợp quốc (UNAE-6). Ảnh: UNEP
Đẩy mạnh hoạt động đa phương
Trong cuộc họp bên lề UNEA-6, các nhà nhà lãnh đạo thế giới bày tỏ quyết tâm đẩy mạnh các hoạt động đa phương để chống lại 3 cuộc khủng hoảng của hành tinh là biến đổi khí hậu, suy giảm tự nhiên và ô nhiễm.
Chủ tich UNEA-6 Leila Benali nói thêm : “Tôi hy vọng rằng Hội đồng Môi trường Liên hợp quốc sẽ là một minh chứng cho thấy cộng đồng quốc tế có thể cùng nhau giải quyết các thách thức về môi trường dựa trên tinh thần hợp tác cởi mở. Những nỗ lực ngày hôm nay đóng vai trò rất quan trọng, giúp chúng ta bảo vệ thế giới – vì lợi ích của con người và cả hành tinh”.
“UNEA-6 là cuộc họp toàn cầu liên chính phủ đầu tiên sau Hội nghị lần thứ 28 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP28). Do đó, Hội đồng có trách nhiệm thúc đẩy thế giới thực hiện đầy đủ chương trình nghị sự và chứng minh sức mạnh của hợp tác quốc tế và chủ nghĩa đa phương”, Tổng thống Kenya William Ruto phát biểu. “Đây là một nhiệm vụ khó khăn, phức tạp bởi thực tế, các quốc gia trên thế giới đều đang phải vật lộn với hàng loạt các mối đe dọa, rủi ro, bất ổn và các cú sốc khác nhau về nhiều mặt, từ tăng trưởng kinh tế chậm chạp, xung đột cũng như sự phân chia địa chính trị”.
Tại sự kiện, các nhà lãnh đạo quốc tế đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về tác động ngày càng tồi tệ của biến đổi khí hậu đối với cộng đồng, đồng thời thừa nhận sự tác động mang tính toàn cầu do các vấn đề môi trường.
“Hội nghị này đóng một vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy hành động vì môi trường. Và trước đây các bạn đã chứng tỏ rằng các bạn có thể đoàn kết và thực hiện – gần đây nhất là với quyết định lịch sử của các bạn là đàm phán một hiệp ước về rác thải nhựa”, Tổng thư ký LHQ António Guterres nói trong một thông điệp trực tuyến. “Tôi mong chúng ta có thể tạo ra thêm một kỳ tích – và tiến xa hơn nữa. Có rất nhiều nghị quyết quan trọng đang chờ chúng ta. Vì vậy, hãy tận dụng cơ hội này để thúc đẩy các giải pháp đa phương.”
“Chúng ta có thể đẩy lùi các cuộc khủng hoảng về môi trường và khí hậu này nếu có sự đoàn kết về mục đích, trong Hội nghị này và hơn thế nữa. Đó có thể là các mục tiêu loại bỏ nhiên liệu hóa thạch và chuyển sang năng lượng tái tạo; Mục tiêu bảo tồn và khôi phục tự nhiên và các vùng đất; Mục tiêu loại bỏ các hóa chất độc hại, ô nhiễm và chất thải ra khỏi hệ sinh thái và cơ thể chúng ta”, Inger Andersen, Giám đốc Điều hành của UNEP lưu ý.
Bà nói thêm: “Tôi cũng mong các bạn ghi nhớ một điều rằng Hội đồng này không chỉ là một cơ quan đưa ra nghị quyết hoặc quyết định. Đây là nơi cộng đồng thế giới cùng nhau tụ họp để cùng nhau đạt được những mục tiêu tham vọng hơn, để nhìn lại cách chúng ta có thể làm việc tốt hơn, thông minh hơn, chăm chỉ hơn và nhanh hơn cùng nhau để bảo vệ tương lai và thực hiện những cam kết đã đề ra của chúng ta”.
Hơn 7.000 đại biểu từ 182 quốc gia thành viên Liên hợp quốc và hơn 170 Bộ trưởng đã tới tham gia UNEA-6. Hội đồng đã thông qua 19 nghị quyết và có 2quyết định đang được thảo luận – đề cập đến nhiều vấn đề, bao gồm kinh tế tuần hoàn; các hành động đa phương hiệu quả, toàn diện và bền vững hướng tới công lý khí hậu; biến đổi bức xạ mặt trời; quản lý hợp lý hóa chất và chất thải, cát và bụi.
Trích nguồn monre.gov.vn
